Geef data betekenis

Anna Fensel

Mens en machine is de meest intelligente combinatie

WUR is serious about data én data science. Maar wat is data science en wat heeft artificiële intelligentie ermee te maken? En hoe verhoudt dit zich tot jou als student of onderzoeker? Anna Fensel, pas benoemd tot universitair hoofddocent in AI en data science, legt uit.

Alle banen zullen in de toekomst te maken hebben met data science en Artificial Intelligence (AI), volgens Anna Fensel. Ze vindt het een veelbelovend werkgebied, denk bijvoorbeeld maar eens aan vernieuwers als Elon Musk, Steve Jobs en Larry Page. De kans is groot dat minstens één van hen je leven heeft beïnvloed en allemaal zijn ze datawetenschappers die met AI werk(t)en. Data science is hot en, met het nieuwe team professoren in AI en data science en de voorgestelde masters in toegepaste AI en data science, ook erg happening bij Wageningen University & Research.

Anna maakt deel uit van dat team. Na een indrukwekkende en internationale carrière die haar van haar thuisland Rusland naar Oostenrijk, Ierland en het Verenigd Koninkrijk bracht, verspreidt ze nu als universitair hoofddocent haar kennis van semantische technologie en FAIR-data aan WUR. Ze houdt van het baanbrekende van informatica en vindt het heerlijk om nieuwe dingen te creëren die echt invloed kunnen hebben op het dagelijks leven. Ze hoopt dat haar colleges studenten zullen inspireren om dat ook te doen.

Anna gelooft dat WUR de poort is naar duurzame verandering. “Er zijn zoveel data met betrekking tot voeding en landbouw, en er is niemand die die data zo goed begrijpt als de WUR-onderzoekers. Door gebruik te maken van AI kunnen we de expertise op het gebied van voeding en data science combineren en zo een betekenisvolle impact maken,” legt ze uit. Met data science en AI kunnen data efficiënter worden verwerkt en worden gebruikt in verschillende toepassingen. Het kan zelfs nieuwe toepassingen opleveren.

Foto: Guy Ackermans

WUR heeft

2 nieuwe voltijdse hoogleraren

1 voltijdse UHD

6 parttime experts en

1 onderzoekscoördinator

aangesteld in data science

Het nieuwe AI-programma maakt deel uit van het

onderzoeksthema Data Driven and High Tech

binnen het strategisch plan.

“AI voegt kennis toe aan systemen”, legt Anna uit. “Wij mensen weten heel weinig en kunnen maar een beperkte hoeveelheid informatie in ons hoofd opslaan. AI kan enorme hoeveelheden opslaan en verwerken. Mensen zijn dan weer veel beter in kennismanagement en besluitvorming dan AI.” Aangezien geen van beide perfect is en beide fouten kunnen maken, gelooft Anna in de krachtige combinatie van mens en machine: “Door ze samen te voegen kunnen we betere beslissingen nemen. Het is de meest intelligente combinatie.”

Het onderzoek heeft ook gevolgen op meer praktische niveaus. “AI kan sommige werkprocessen vervangen en onderzoek doen efficiënter maken, nog afgezien van het feit dat het geavanceerdere interpretaties van data mogelijk maakt. En dan heeft het ook nog eens de noodzaak verminderd om de hele wereld over te vliegen. Nu kunnen gegevens één keer op één locatie worden verzameld en efficiënt wereldwijd worden gedeeld met alle geïnteresseerde onderzoeksgroepen. Bovendien kunnen de data aan elkaar worden gekoppeld en gecombineerd, zodat er ook meer interdisciplinair onderzoek en toepassingen worden ontwikkeld.”

Het leven van mensen veranderen

Is AI dan de toekomst? “Ik denk dat het nu al realiteit is”, zegt Anna. “Kijk naar de coronapandemie: data science en AI stelden ons in staat ons leven voort te zetten op de manier waarop we dat de afgelopen tijd hebben gedaan, zonder dat we ons realiseerden om hoeveel data het gaat.” Dit laat zien hoe data science ons leven de afgelopen decennia heeft veranderd, en Anna gelooft dat het dat zal blijven doen op alle niveaus van de samenleving.

De term

artificiële intelligentie

werd al in 1956 bedacht

65 jaar later is

AI niet meer weg te denken uit ons leven

denk aan slimme assistenten als Alexa en Siri, muziekaanbevelingen op je favoriete streamingdienst of zelfparkerende auto's

“AI zal zowel mensen vervangen als ondersteunen, maar ook nieuwe banen creëren.” Anna gelooft dat de wereld een samenwerking van mens en machine zal worden. “Hopelijk kan AI onze werkdruk verlagen, zodat mensen meer tijd hebben om leuke dingen te doen. En wie weet: misschien kan AI wel voorkomen dat de pensioenleeftijd omhoog gaat,” voegt ze eraan toe.

Als student kun je ook bijdragen aan deze vooruitgang. Anna legt uit: “Publiceer je onderzoeksgegevens, je scripties en je papers, zodat de datasets opnieuw gebruikt kunnen worden en er naar verwezen kan worden. Als je je werk publiceert, kunnen anderen experimenten herhalen en naar een hoger niveau tillen. Zo kun je onderzoek efficiënter maken en het vooruit helpen. Je kunt het leven van de mensen er makkelijker, voller en efficiënter mee maken.”

En hoewel er veel uitdagingen en zorgen zijn op het gebied van veiligheid en privacy – hoe moeten universiteiten, bedrijven en onderzoekers hun gegevens beheren, wie heeft er toegang toe en onder welke voorwaarden? – mag dat je er niet van weerhouden data te delen. “Transparantie is essentieel”, zegt Anna, die voor FAIR-data pleit. FAIR-data bevorderen AI, omdat gegevens in een FAIR-vorm efficiënt kunnen worden gebruikt en hergebruikt voor onderzoeksdoeleinden en in toepassingen.

Publiceer je onderzoeksgegevens zodat de datasets opnieuw gebruikt kunnen worden

FAIR staat voor 4 principes:

Findabililty (vindbaarheid),

Accessibility (toegankelijkheid),

Interoperability (interoperabiliteit)

Reusability (herbruikbaarheid)

Bij de implementatie van FAIR-data wordt gebruikgemaakt van

semantische webtechnologie

FAIR-data maken deel uit van Anna’s expertise en zijn een van de focuspunten waar Anna zich bij WUR op richt. Haar onderzoeksgebied is informatica, AI en data science, en in het bijzonder het semantische web en FAIR-data. Dat betekent dat ze gespecialiseerd is in de infrastructuren waarmee mensen data kunnen delen en verspreiden. Naast het doen van onderzoek, zal ze ook les gaan geven. Hoewel de cursus die ze gaat doceren nog vorm moet krijgen, zal die waarschijnlijk gaan over het semantische web, FAIR-data en AI-technieken en -toepassingen in verschillende WUR-domeinen. Ze concludeert: “Het ontwikkelen, toepassen en onderwijzen van AI en data science voor een duurzame toekomst is een droombaan voor mij.”